wszystkie artykuły z działu >> ARCHITEKTURA
07 stycznia 2016
wszystkie artykuły z działu >> ARCHITEKTURA

BXBstudio Bogusław Barnaś: Polski Kościółek Zrębowy

Architektura zakorzeniona w tradycji.

Bogusław Barnaś z BXBstudio znalazł się w gronie 15 najlepszych architektów przed czterdziestką wg Property Design (2015) i w gronie 20 najzdolniejszych projektantów świata wg Wallpaper*.

Barnaś przedstawiając konceptualną wizję projektu Polskiego Kościółka Zrębowego próbuje znaleźć odpowiedzi na szereg nurtujących go pytań: - Czy współczesna architektura może czerpać wzorce z tradycji? - Czy jesteśmy skazani na unifikację i globalizację światowego designu? - Gdzie szukać inspiracji dla form architektonicznych z wykorzystaniem nowych technologii, nowych materiałów, nowych narzędzi do projektowania? - Czy drewniany kościółek zrębowy tak unikalny w polskim krajobrazie jest skazany jedynie na skansen? - Jak dziś wyglądałby współczesny polski kościółek zrębowy? - Czy współczesna architektura sakralna, tak obecna w naszej przestrzeni, zmieniła obraz naszego kraju wykorzystując niebywałą szansę promocji polskiej architektury na arenie międzynarodowej? - Czy styl zakopiański i polska architektura drewniana mogą inspirować kolejne pokolenia twórców?

POLSKI KOŚCIÓŁEK ZRĘBOWY /// POLISH LOG CHURCH

„Wierzę, że architektura musi współgrać z człowiekiem i naturą w odniesieniu do miejsca, historii i tradycji. Wizja przyszłości, bo taką zawsze jest projekt architektoniczny, zakorzeniona w tradycji czyni dzieło nie tylko bardziej wartościowym i trwałym, ale również otwiera niebywałe twórcze bogactwo przed samym projektantem. Myślę, że architektura pozbawiona tej relacji jest anonimowa, pozbawiona duszy.” - Bogusław Barnaś

Polski Kościółek Zrębowy to próba transformacji tradycyjnego kościółka zrębowego i tradycyjnego budownictwa drewnianego na formy nowoczesnej architektury. Budownictwo drewniane należało na przestrzeni wieków do charakterystycznych cech krajobrazu Polski. Projekt ten jest również wstępem do dyskusji na temat stanu i roli polskiej architektury sakralnej. Kościółki zrębowe obecne na ziemiach polskich stanowią niebywale cenną i unikatową wartość architektoniczną. Jako elitarne dzieła ciesielstwa, stały się zjawiskiem odrębnym w skali europejskiej, zachowując indywidualną tożsamość. Obszar ich występowania był ściśle ograniczony jeśli chodzi o cechy architektury drewnianej - od zachodu poprzez konstrukcję szkieletową powszechnie tam występującą a od wschodu poprzez barierę kultury bizantyńsko-ruskiej.

Główną ideą tego projektu było pokazanie waloru upraszczania i ujednolicania formy, przy jednoczesnym powrocie do sprawdzonych wzorców sprzed lat. Tak jak XV-wieczne kościoły zbudowane w znacznej większości w konstrukcji zrębowej, tak projektowany budynek również opiera się na niej, ale odwróconej o 90 stopni. Następuje odwrócenie zarówno kierunków jak i materiałów. Tak oto tradycyjny dach pokryty gontem staje się wielkimi wrotami, zapraszającymi wiernych na modlitwę do środka, a kamienna podmurówka - kamiennym ołtarzem.

 

 

Drewniane bale obróconej konstrukcji, łączone na zrąb, formują nie tylko boczne ściany obiektu, ale również podłogę i strop. Poprzez przesunięcie wybranych bali uzyskujemy w posadzce zróżnicowany poziom - schody wejściowe oraz podniesiony ołtarz. Z kolei przesuwając w dół wybrane belki stropu zapewniamy dostęp światła dziennego. Pozostałe dwie ściany kościółka - frontową i tylną, formujemy z materiałów analogicznych do tych używanych historycznie. Wejściowe wrota wykonane z gontu, mechanicznie łamane, pozwalają regulować zakres rozwarcia aż do całkowitego usunięcia przegrody frontowej, tak aby całkowicie otworzyć wnętrze kościoła na krajobraz. Futurystyczny kształt łamanej ściany z gontu nawiązuje do nieregularnych form dachów historycznych kościółków. Nad wejściem inspirowanym tradycyjnymi sobotami oraz strzelistymi dzwonnicami umieściliśmy geometryczny dzwon. Jedyny kamienny element - monumentalna ściana ołtarza z wyciętą szczeliną na kształt krzyża, przez które wpada światło stwarza aurę mistycyzmu i intymności oraz skupia uwagę na najważniejszą część kościoła - prezbiterium.

Strzeliste i proste wnętrze budowli posiada niepowtarzalny klimat. Z jednej strony da sie odczuć tradycyjną drewnianą konstrukcję zrębową, z drugiej zaś mamy świadomość, iż znajdujemy się we współczesnym, minimalistycznym wnętrzu. Prosta forma, nie angażująca zbyt wielu zmysłów, ma za zadanie naprowadzić wiernego ku istotnej funkcji kościoła - domu modlitwy i spotkania z Bogiem. Jedynym ornamentem staje się tutaj światło. Subtelnie przefiltrowane przez "opadające belki" buduje atmosferę skupienia i kontemplacji. Całość konstrukcji tworzy piękną grę światłocienia, zależną od pory dnia. Te same poziome belki przebijając ściany układają się na bocznych elewacjach w ciekawy motyw, zdradzając zarazem proste ukształtowanie wnętrza. Nowoczesna technologia - szklany dach, czy rozsuwana mechanicznie ściana zachodnia są zaprojektowane, tak aby nie konkurować z ciepłym, drewnianym wnętrzem. Meble zostały wykonane z geometrycznych form, również z bali drewnianych. Pozornie prostokątna, otwarta przestrzeń wnętrza Kościółka Zrębowego została w bardzo subtelny sposób podzielona na strefy zgodnie z tradycyjnym podziałem obiektów tego typu.  Zakrystia i prezbiterium zostały wydzielone poprzez zróżnicowanie poziomu podłogi oraz  niewielką ściankę działową. Nawa główna to przestrzeń otwarta, przestronna, strzelista, doświetlona gradientem przefiltrowanego światła górnego i ukierunkowana osiowo na ołtarz. Analogie do kruchty i wieży z dzwonem znajdziemy za monumentalnymi, rozwieranymi drzwiami. Jest to również miejsce przypominające tradycyjne soboty - zadaszone podcienia kościółków zrębowych.

Projektowany obiekt, na wzór tradycyjnych, został zorientowany na linii zachód-wschód. Został otoczony murem wykonanym z bali o zmiennej transparentności uzyskanej poprzez odejmowanie kubatury drewna, którą rozrzuciliśmy na kamiennej posadzce otaczającej obiekt. W ten sposób stworzyliśmy ciekawą formę placu z nieregularnie rozmieszczonymi indywidualnymi siedziskami. Obsadziliśmy go również drzewami, nawiązując do naturalnego kontekstu otoczenia dawnych budowli. Dodatkowo teren wokół obiektu ukształtowano tak, aby od strony południowej tworzył lekką, niewidoczną pochylnię dla niepełnosprawnych.

W projekcie Polskiego Kościółka Zrębowego dawna konstrukcja jest zasadniczym środkiem architektonicznego wyrazu. W tym jednak przypadku nawiązanie do tradycji nie zamyka sie wyłącznie na odniesieniu do formy, lecz twórczo odkrywa na nowo dawne treści i konteksty.

Wystawa BXBstudio - architektura zakorzeniona w tradycji (2.10.2015 - 30.11.2015), Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli, na zdjęciu: Bogusław Barnaś

Projekt został zaprezentowany na konferencji wygłoszonej przez Bogusława Barnasia w ramach III Dni Dizajnu w Stalowej Woli, zorganizowaną przez polską Akademię Nauk i Muzeum Regionalne w Stalowej Woli. Kościółek został również zaprezentowany na wystawie BXBstudio - architektura zakorzeniona w tradycji (2.10.2015 - 30.11.2015), oraz opisany w pierwszej publikacji pracowni BXBstudio: "Architektura zakorzeniona w tradycji" wydawnictwa Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli.

Projekt: BXBstudio Bogusław Barnaś /// www.bxbstudio.com
Zespół: Bogusław Barnaś, Paulina Dobrzańska
Wizualizacje & Grafika: BXBstudio Bogusław Barnaś
Data: 2013-2015
Powierzchnia: 115 m2

______ EN

POLISH LOG CHURCH

In the design of the Polish Log Church the architect attempts to transform traditional log churches and traditional timber buildings into unique, modern architectural design. This project can initiate an important discussion on the conditions of Polish sacral architecture. Wooden log churches give Polish landscapes enormous architectural value. Their unusual structures as works of elite wood-crafting became very particular artistic form in European-scale, preserving their individual character to date.

The Polish Log Church project is a link-up of traditional vernacular form of log church and simplistic unification of contemporary design. Our goal is to give the project more value. Secondly, we wanted to re-create and re-use traditional architectural concepts. Therefore, we used the log house construction system, but turned on 90˚. The reversal includes directions as well as materials used. In that way, the doors were given the forms of traditional roofs covered in wood shingle, while stone substructure is turned into altar. Elements of the log system constitute not only side walls but also the floor and the ceiling. Differential level of the floor, entrance stairs and raised altar were made thanks to relocation of some of these timber elements of the log system. In turn, moving down wooden beams of the ceiling provides light and sun into the main nave.

The two other church walls – frontal and rear - are made with usage of traditional materials: the doors – wood shingle, altar wall – stone. The futuristic doors wall bends as irregular forms of the roofs of historical churches. Straight up over the doors a geometrical bell was designed. The monumental altar wall with cross shaped cutout in the middle (through which light gets into the interior) creates a mystical atmosphere and leads our focus on to the sanctuary. The tapered and simple interior makes us notice assets of traditional wood shingle, on the other hand, one can tell that this is by far a contemporary interior design – very minimalistic and calm.

Simple form leads us to the main function of the church as a house of prayer.

Light is the sole ornament. It is filtrated subtly through timber beams of the roof. It helps in creating chiaroscuro contrast depending on the time of the day and also makes the atmosphere of contemplation. A combination of modernity and tradition is pivotal in this project. The glass, the pull-out roof or the western wall do not compete with the wooden interior whatsoever. The central nave is an open, spacious, tapered space. The Polish Log House achieves reinvention and regeneration of seemingly forgotten historical methods, turning a spotlight on their relevance in contemporary architecture.

Project: BXBstudio Bogusław Barnaś /// www.bxbstudio.com
Team: Bogusław Barnaś, Paulina Dobrzańska
Visualisations & Graphics: BXBstudio Bogusław Barnaś
Date: 2013-2015
Area: 115 m2

 

wizytówki

Komentarze:

loading
Nikt jescze nie skomentował tego artykułu.

Reklamy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.