wszystkie artykuły z działu >> z HISTORII
09 czerwca 2020
wszystkie artykuły z działu >> z HISTORII

Porcelana Ćmielów obchodzi jubileusz 230-lecia istnienia

NEWS-EXSPACE

Z czym kojarzy się ćmielowska porcelana? Na myśl przychodzą klasyczne serwisy obiadowe marki, przekazywane z pokolenia na pokolenie, jak najcenniejsze pamiątki.  Fabryka będąca dla Polaków synonimem tradycji, wyjątkowego rzemieślnictwa, ale i nowoczesności, obchodzi w roku 2020 swój wyjątkowy jubileusz 230-lecia istnienia.

Każdy przedmiot wykonany w ćmielowskiej fabryce to ręcznie wykonana praca, składowa cennej wiedzy i doświadczenia wielu osób. Projektantów, technologów, artystów, malarzy i innych pracowników zakładu, którzy wkładają serce w produkcję porcelanowych dzieł. W pracę nad jedną filiżanką zaangażowanych jest nawet do 8 osób. Z okazji swojego wyjątkowego jubileuszu Porcelana Ćmielów, stworzyła wyjątkową kolekcję limitowanych filiżanek, o której więcej piszemy tutaj.

Najstarsza wytwórnia porcelany

Początki ćmielowskiej manufaktury sięgają przełomu XVIII i XIX stulecia, co czyni ją najstarszą działającą do dziś polską wytwórnią porcelany. W roku 1790, miejscowy garncarz Wojtas skupił wokół siebie grupę rzemieślników tworząc niewielką manufakturę produkującą wyroby gliniane. Ta data uważana jest za początek istnienia marki Ćmielów. Fabryka oficjalnie rozpoczęła swoją działalność w roku 1804, produkując początkowo fajans.

Znaczący wkład w rozwój ćmielowskiej fabryki miał kanclerz wielki koronny Jacek Małachowski, który w 1811 roku podarował ćmielowskie wyroby znanym osobistościom Księstwa Warszawskiego. Porcelanowe dzieła trafiły między innymi do samego księcia Józefowa Poniatowskiego.

Rozwój fabryki

Z biegiem czasu, mały zakład powiększał zakres swojej działalności. Od 1821 roku  fabryka przechodziła przez ręce różnych właścicieli, a w 1839 roku przejęła ją rodzina Weissów. Wtedy właśnie zainicjowano produkcję porcelany. Manufaktura otworzyła początkowo sklepy w Grodnie i Warszawie. Produkowana przez nią porcelana wzbudzała tak duże zainteresowanie, że niejednokrotnie nie można było nadążyć z realizacją zamówień. Zaczęto więc rozszerzać produkcję i urozmaicać asortyment.

Porcelana_cmielow_exspace_Pracownicy_1925

Pracownicy Porcelana Ćmielów, rok 1925, wszystkie zdjęcia materiały archiwalne Porcelana Ćmielów i Narodowe Archiwum Cyfrowe

Porcelana_cmielow_exspace_Pracownicy_1935

Pracownicy Porcelana Ćmielów, rok 1935

Porcelana_chozow_exspace_Pracownicy_1935

Pracownicy Porcelana Chodzież, rok 1935

W związku z wyczerpywaniem się miejscowych złóż kaolinu, z których początkowo produkowano wyroby, podjęto decyzję o importowaniu surowca z Austrii. W tym samym czasie, główny projektant fabryki, Marinus Liedel, zaczął opracowywać nowe fasony porcelany, utrzymane w estetyce neorokokowej. W ten sposób, na przełomie lat 40. i 50. XIX wieku, narodził się kultowy fason Rococo.

Coraz większa popularność

Druga połowa XIX wieku to rozkwit działalności fabryki. Porcelana produkowana w tym czasie w oparciu o surowiec sprowadzany z Francji odznaczała się najwyższą jakością, pięknymi kształtami i starannymi dekoracjami. W fabryce trwała także produkcja kamionki i fajansu w tradycyjnych, angielskich formach. Lata 70 i 80 XIX wieku to także rozkwit produkcji porcelanowych figurek. Miniaturowe rzeźby z Ćmielowa służyły m.in. za kałamarze, wazoniki, czy przyciski do papieru. Do tradycji wytwarzania ćmielowskich figurek powrócono w latach 50. i 60. XX wieku.

Na początku XX wieku ćmielowska fabryka zaczęła odnosić pierwsze międzynarodowe sukcesy, takie jak Grand Prix na Wszechrosyjskiej wystawie w Petersburgu, otrzymane w 1901 roku, czy medale zdobyte na wystawach w Paryżu i Filadelfii.

Trudny czas i chęć odnowy

Produkcję utrudnił wybuch I Wojny Światowej, jednak mobilizacja i chęć rozwoju sprawiły, że została ona wznowiona w 1920 roku. Wkrótce, na przełomie dekad powstał m.in. legendarny serwis Empire, który nazwą i stylistyką nawiązywał do epoki klasycyzmu. Zaprojektowany został z myślą o siedzibie prezydenta RP na Zamku Królewskim w Warszawie.

W okresie międzywojennym w fabryce porcelany w Ćmielowie powstały znane kolekcje w stylu Art Deco – kubistyczne serwisy Kula i Płaski, a także fasony Pułaski i Lwów, z których ostatni przeznaczony był do polskich placówek dyplomatycznych. Wtedy też rozpoczęto w Ćmielowie produkcję różowej porcelany – będącej efektownym urozmaiceniem dla białej i kremowej ceramiki.

W 1926 ćmielowskie zakłady przejęły fabrykę w Chodzieży, gdzie produkowany dotąd fajans zamieniono na wytwórnię porcelitu. Do ponownego podziału dwóch fabryk doszło w latach 40. XX wieku, kiedy to niemieckie kierownictwo zdecydowało o odłączeniu Chodzieży, aby produkować tam wyłącznie fajans. Jednak ostatecznie wytwórcy sławnych w całej Europie porcelanowych wyrobów połączyli się na nowo w 2013 roku.

Porcelana_cmielow_exspace_1912

Wytwórnia Porcelany w Chodzieży  - rycina, rok 1924

Po II wojnie światowej, ćmielowska fabryka eksportowała swoje produkty m.in. do USA, Holandii, Turcji, Egiptu, Palestyny a także Wolnego Miasta Gdańska.

Nowoczesność

Ważnym okresem w dziejach fabryki porcelany w Ćmielowie są lata 50. i 60 ubiegłego wieku. Historyczne zakłady stały się wtedy jednym z najważniejszych w Polsce miejsc nowoczesnego designu. W tym czasie powstały kultowe serwisy do kawy i herbaty z serii Goplana, a także kolekcje takie, jak Krokus, June, London, Ina czy Dorota. W tym samym czasie odrodziła się w Ćmielowie tradycja wytwarzania figurek porcelanowych.

Mężczyzna widoczny na pierwszym planie to nikt inny jak Wincenty Potacki - jeden z kluczowych artystów związanych z ćmielowską porcelaną. Od 1935 roku współpracował z fabryką przez sześćdziesiąt lat projektując ceramikę oraz przedmioty użytkowe. Jednym z jego najsłynniejszych zestawów jest znana po dziś dzień Goplana.

protacki_Porcelana_cmielow_230_lat_historia_exspace

Historyczne wzory popularne do dziś

Kolekcje z Ćmielowa zaprojektowane wiele lat temu, wciąż cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem. Przykładem jest wspomniana kolekcja Rococo, którą w latach 70, znany projektant Wincenty Potacki przywrócił do produkcji w oparciu zachowane w fabryce projekty z końca XIX wieku. Równie popularna do dziś jest także kolekcja Lwów zaprojektowana w latach 30. XX wieku.

Królewski gość

Ćmielowska porcelana od wielu lat gościła na stołach monarchów i dyplomatów na całym świecie, m.in: na dworze Jego Królewskiej Wysokości Filipa Króla Belgów, w Kancelarii Prezydenta RP oraz w Kancelarii Premiera RP, a także w Watykanie.

Wyjątkowe połączenie

Historycznym momentem było powstanie Polskiej Grupy Porcelanowej, która w lipcu 2018 roku połączyła siły 3 fabryk: w Ćmielowie, Łubianie i Chodzieży. Obecnie grupa łączy 4 marki: Ćmielów, Lubiana, Chodzież oraz Ćmielów Design Studio. Każda marka charakteryzuje się odmiennym asortymentem, co pozwala klientom znalezienie odpowiednich dla siebie produktów. Ćmielów i Chodzież wyróżniają się kunsztem ręcznego wykonania. Lubiana to jeden z największych producentów zastawy stołowej w Europie, który specjalizuje się w produktach o wysokiej jakości i funkcjonalności, skierowanych głównie do branży horeca. Z kolei Ćmielów Design Studio reprezentuje nowoczesne podejście do produktów użytkowych, które pojawiają się na wystawach na całym świecie m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Są idealną propozycją dla miłośników nowoczesnego designu. Ideą PGP jest zwiększenie dostępności porcelanowych produktów, które wyróżnia wielopokoleniowa tradycja. Mimo zmiany struktur firm, łączy je wciąż ta sama misja i niezmienna tradycja.

Dzieki archiwalnym zdjęciom zamieszczonym poniżej możemy cofnąć się w czasie...

Tak przed wieloma laty wyglądało miejsce zdobienia porcelany... Ponad dwustuletnie doświadczenie nie zmieniło jednak znacząco metod, które wyznaczają nam drogę do wyjątkowości. Obecnie w fabryce porcelany w Ćmielowie wciąż z wielką precyzją i kunsztem ręcznie zdobimy najpiękniejsze zestawy porcelanowe, tak by mogły zachwycać nawet na stołach elit i dyplomatów.

Porcelana_cmielow_230_lat_historia_exspace

Porcelana_cmielow_exspace_archiwum

Porcelana_cmielow_exspace_archiwum

Kobiety podczas naklejania zdobień na porcelanowe naczynia. Widoczna m.in. Natalia Majewska (1. z prawej), fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Porcelana_cmielow_exspace_archiwum

Porcelana_cmielow_230_lat_historia_exspace

Porcelana_cmielow_exspace_archiwum_nac

Projektant Wincenty Potacki podczas pracy z porcelanowymi figurkami. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

Projektant Wincenty Potacki z ozdobnym porcelanowym elementem. W tle porcelanowe dzbanki. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

Wyprodukowane porcelanowe naczynia na deskach na prowizorycznych regałach. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

Wyprodukowane porcelanowe naczynia na wózku szynowym, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

Kobiety podczas pracy przy porcelanowych naczyniach (1975)fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

porcelana_cmielow_narodowe_archiwum_cyfrowe_exspace

Wyprodukowane porcelanowe naczynia na wózku szynowym, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dwa stulecia i trzy dekady doskonalenia fachu sprawiły, że współcześnie porcelana z Ćmielowa kojarzona jest z prestiżem i przedmiotem luksusowym. Na zdjęciach modelarnia, szlamownia, portiernia i inne pomieszczenia z początków lat funkcjonowania fabryki. Majestatyczna pamiątka dawnych lat.

Porcelana_cmielow_exspace_Modelarnia_1937

Modelarnia, rok 1937

Porcelana_cmielow_exspace_Pracownicy_Szlamownia 1938

Szlamownia, rok 1937

Porcelana_cmielow_exspace_Pracownicy_Szlamownia 1938

Szlamownia, rok 1937

Porcelana_cmielow_exspace_1912

Fabryka Porcelany i Wyrobów Ceramicznych Ćmielów SA rok 1912

Porcelana_cmielow_exspace_Portiernia 

Portiernia

Porcelana_cmielow_exspace_Portiernia_rozbiorka

Portiernia rozbiórka

Porcelana_cmielow_exspace_Portiernia_1975

Portiernia, rok 1975

zdjęcia: materiały prasowe Porcelana Ćmielów i Narodowe Archiwum Cyfrowe

+ POLSKA GRUPA PORCELANOWA

Może ciebie zainteresować: Kolekcjonerskie filiżanki z najstarszej fabryki porcelany w Polsce jako pomysł na biznesowy prezent.

 

 

marketing_wystawienniczy_exspace

 

wizytówki

Komentarze:

loading
Nikt jescze nie skomentował tego artykułu.

Reklamy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.